Tôi Giấu Tám Thứ Tiếng Suốt Ba Năm

Tôi gõ xong một bản CV mới trên máy tính.

Tên: Lục Vy

Học vấn: Cử nhân, chuyên ngành tiếng Anh

Kỹ năng: Tiếng Anh, thành thạo

Chỉ vỏn vẹn một dòng như thế.

Ngón tay tôi dừng lại trên bàn phím rất lâu. Nghĩ đi nghĩ lại, cuối cùng vẫn không thêm bất kỳ thứ gì.

“Lục Vy, cậu chắc chỉ ghi mỗi tiếng Anh thôi à?” Phương Niệm, bạn đại học đang giúp tôi sửa CV, nhíu mày, “Tớ nhớ cậu học ngôn ngữ rất giỏi, viết thêm vài thứ chẳng phải sẽ cạnh tranh hơn sao?”

“Không cần.” Tôi lưu file lại, giọng bình thản, “Tiếng Anh là đủ rồi.”

Phương Niệm không hiểu, nhưng cũng không hỏi thêm.

Cô ấy không biết rằng, nửa năm trước, tôi vừa rời khỏi một công ty ở thành phố N.

Công việc đó tôi chỉ làm nửa năm, nhưng cảm giác như đã sống qua nửa đời người.

Ngày vào làm, sếp nhìn CV của tôi, mắt sáng lên:

“Học ngôn ngữ à? Tốt quá, công ty đang cần đúng kiểu nhân tài như em!”

Khi ấy tôi tưởng mình đã tìm được một công việc lý tưởng.

Kết quả, ngay tuần đầu tiên, tôi bị gọi đi họp khẩn.

Khách hàng là người nước ngoài, phiên dịch của công ty đột ngột xin nghỉ bệnh, cả phòng rối loạn.

“Tiểu Lục biết ngoại ngữ, để cô ấy lên!”

Tôi bị đẩy ra trước bàn họp.

Ba tiếng trôi qua, cổ họng khàn đặc, cổ tay mỏi đến mức gần như không nhấc nổi.

Cuộc họp kết thúc, khách hàng rất hài lòng, ký hợp đồng ngay tại chỗ.

Tôi tưởng mình sẽ được công nhận.

Nhưng ngày hôm sau, bảng thông báo của công ty dán một tờ giấy khen:

“Chúc mừng trưởng phòng kinh doanh Vương Lỗi ký thành công hợp đồng lớn, thưởng hoa hồng 60.000 tệ.”

Vương Lỗi — chính là người ngồi cạnh tôi trong cuộc họp hôm đó, gần như không nói nổi mấy câu.

Tôi tìm đến phòng nhân sự.

“Đơn này rõ ràng là tôi—”

“Tiểu Lục à,” quản lý nhân sự cắt ngang, nụ cười chuẩn mực đến lạnh nhạt, “Em là trợ lý, làm tốt phần việc của mình là được. Kinh doanh là do quản lý Vương phụ trách, hoa hồng đương nhiên thuộc về anh ấy.”

Ngay khoảnh khắc đó, tôi hiểu.

Trong mắt công ty, tôi không phải nhân tài.

Chỉ là một công cụ.

Vài tháng sau, tôi trở thành “đội chữa cháy” của công ty.

Chỗ nào cần phiên dịch, gọi tôi tới đó.

Tăng ca đến đêm là chuyện thường, cuối tuần đi tiếp khách là nghĩa vụ.

Rồi tôi đổ bệnh.

Nằm trên giường bệnh, tôi nghe thấy tiếng người nói chuyện ngoài hành lang.

“Cô Lục biết nhiều ngoại ngữ thì có ích gì? Lương tháng vẫn có bảy nghìn thôi.”

“Chuẩn luôn, công ty coi cô ấy như phiên dịch miễn phí, dù gì cô ấy cũng không dám nghỉ.”

“Dự án lớn lần trước nghe nói định chia cho cô ấy chút tiền thưởng, sau bị quản lý Vương nhận hết công lao, thế là chẳng còn phần cô ấy nữa.”

Tôi nhìn chằm chằm lên trần nhà, nước mắt lặng lẽ rơi.

Xuất viện xong, tôi nộp đơn xin nghỉ.

Từ ngày đó, tôi thề sẽ không bao giờ viết hết năng lực của mình vào CV nữa.

Vì vậy, ba năm trước khi đến thành phố C phỏng vấn, CV của tôi sạch đến mức trống trơn, chỉ có mỗi tiếng Anh.

“Cô chỉ biết tiếng Anh?” người phỏng vấn hỏi.

“Vâng.” Tôi trả lời không chút do dự.

“Được, chúng tôi đang cần một trợ lý thương mại tiếng Anh.”

Và thế là, tôi vào làm.

Lương tháng mười hai nghìn tệ, làm từ chín giờ sáng đến sáu giờ chiều, không ai coi tôi như một cỗ máy phiên dịch.

Cuối cùng, tôi cũng sống được một cuộc đời bình thường.

Ba tháng đầu sau khi vào làm, tôi cẩn thận đến mức gần như nín thở.

Mỗi lần xử lý email tiếng Anh, tôi cố tình làm chậm lại, thỉnh thoảng còn giả vờ tra từ điển.

Đồng nghiệp hỏi về ngữ pháp, tôi luôn đáp: “Tôi cũng không chắc lắm, hay là cậu thử tra xem trên mạng người ta dùng thế nào.”

Tôi tự biến mình thành một sinh viên chuyên ngành tiếng Anh rất đỗi bình thường, đủ dùng, nhưng tuyệt đối không nổi bật.

Nhưng có những chuyện, không phải cứ muốn là kiểm soát được.

Tháng thứ tư, công ty nhận được một yêu cầu đặt hàng từ khách ở nước D.

Đối phương gửi email, bộ phận kinh doanh dùng phần mềm dịch xử lý rồi trả lời bằng tiếng Anh.

Ngày hôm sau, khách phản hồi, giọng điệu đầy khó chịu.

“Các anh hiểu sai ý chúng tôi. Chúng tôi không yêu cầu như vậy.”

Trưởng phòng Trần Lam cuống đến mức đi vòng vòng trong văn phòng.

“Khách này rất quan trọng, không được phép làm hỏng.”

Cô ấy chuyển email cho tôi.

“Tiểu Lục, tiếng Anh của em tốt, viết lại một bản khác.”

Tôi nhận mail, liếc qua một lượt.

Nội dung gốc của khách rõ ràng đã được dịch máy sang tiếng Anh, có nhiều chỗ kỳ quặc, dấu vết máy móc lộ rõ.

Tôi suy nghĩ một chút, không chỉnh sửa từng câu chữ, mà viết lại toàn bộ theo cách rõ ràng hơn, đúng chuẩn giao tiếp thương mại hơn.

Email gửi đi, Trần Lam đọc lướt qua: “Viết ổn đấy, thử xem sao.”

Ngày hôm sau, khách trả lời.

Giọng điệu dịu đi hẳn.

“Cảm ơn sự kiên nhẫn của các anh, chúng tôi sẵn sàng tiếp tục trao đổi.”

Trần Lam ngạc nhiên: “Tiểu Lục, tiếng Anh của em tốt thật, khách hài lòng rồi.”

Tôi chỉ cười nhẹ: “Chắc do may mắn thôi.”

Thực ra tôi biết rõ.

Những câu tiếng Anh kỳ quặc đó, là dấu vết của một ngôn ngữ khác bị dịch sang. Tôi lần theo những vết lệch ấy, đoán ra ý thật của đối phương.

Nhưng tôi không thể nói.

Những chuyện như vậy, trong ba năm, xảy ra không ít.

Có lần công ty xảy ra tranh chấp với một nhà cung cấp nước F, hai bên kéo qua kéo lại trong email.

Bộ phận kinh doanh in hết thư ra, tụ tập bàn bạc trong phòng.

Tôi đi ngang qua, tiện mắt liếc một cái.

Email đã qua dịch máy, nhiều chỗ cứng nhắc đến mức ý nghĩa lệch hoàn toàn.

“Trưởng phòng Trần,” tôi chần chừ một chút rồi vẫn lên tiếng, “hay thử điều chỉnh phương thức thanh toán xem sao? Em cảm giác bên kia không phải muốn hủy hợp đồng, mà là đang gặp vấn đề về dòng tiền.”

Trần Lam nhíu mày: “Em nhìn ra kiểu gì?”

“Chỉ là… cảm giác thôi. Giọng điệu trong mail không giống kiểu muốn làm lớn chuyện.”

Cô ấy bán tín bán nghi, nhưng vẫn thử theo đề xuất của tôi.

Kết quả, phía bên kia lập tức đổi thái độ, vấn đề được giải quyết.

Ánh mắt Trần Lam nhìn tôi có phần phức tạp: “Trực giác của em chuẩn đấy.”

Tôi cúi đầu: “Chắc do may mắn.”

Ba năm qua, tôi vẫn luôn như vậy.

Dựa vào “trực giác”, dựa vào “vận may”, giúp công ty tránh không ít hố.

Đồng nghiệp ai cũng nói tôi số đỏ.

“Tiểu Lục đúng kiểu có thiên phú, lúc nào cũng đoán trúng.”

“Đúng rồi, vụ khách nước J lần trước cũng là cô ấy cảnh báo trước.”

“Chắc cô ấy phải tìm hiểu kỹ lắm, đọc rất nhiều tài liệu.”

Tôi chưa từng giải thích.

Chỉ là mỗi lần nhìn những văn bản bị dịch máy làm hỏng, trong lòng lại nhói lên một chút.

Nhưng tôi không thể đứng ra.

Chỉ cần thừa nhận mình biết nhiều hơn, cơn ác mộng ở thành phố N sẽ lặp lại.

Tôi thà giả ngốc.

Mùa hè năm ngoái, công ty đàm phán dự án với khách hàng nước J.

Đối phương dùng phần mềm dịch để giao tiếp.

Tôi ngồi trong văn phòng, nghe bản ghi âm cuộc họp, lòng thắt lại từng nhịp.

Khách rõ ràng nói “hy vọng điều chỉnh thời gian giao hàng”, nhưng phần mềm lại dịch thành “phải giao ngay lập tức”.

Hai bên càng nói càng căng.

Cuối cùng, dự án đổ vỡ.

Khách gửi mail: “Tính chuyên nghiệp của quý công ty khiến chúng tôi nghi ngờ, quyết định chấm dứt hợp tác.”

Trần Lam tức đến mức ném cả tập tài liệu xuống bàn: “Sao lại thành ra thế này? Rõ ràng sắp ký rồi cơ mà!”

Tôi ngồi tại chỗ, cắn chặt môi.

Tôi hoàn toàn có thể tránh được tất cả.

Nhưng tôi không thể nói.

Vì tôi sợ.

Bước ngoặt xảy ra vào ba tháng trước.